|
Sirküler Tarih ve Numarası
|
18 Ekim 2011 / 059
|
|
Sirküler Konusu
|
2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı, TBMM’ye sunuldu
|
Sahip olduğu mali, ekonomik ve sosyal boyutları ile ülkede yaşayan herkesi yakından ve doğrudan ilgilendirmesine rağmen ülkemizde toplumdan gerekli ilgiyi pek göremeyen Devlet bütçeleri, Hükümetlere bir yıllık dönemde kamu gelirlerini toplama ve bunları kamu hizmetlerinde harcama yetki ve izni veren hukuki metinler. Bize göre, toplumun bu ilgisizliğinin altında iki temel sebep yatıyor. Bunlardan biri, verginin tabana yayılamamış olması, diğeri de, mükellefiyet bilincinin gelişmemiş olması. Vergi gelirlerinin önemli bir kısmının (%70) dolaylı vergilerden sağlanıyor olması ve bu tür vergilerin mal ve hizmet fiyatları içinde yer alması, kişilerin vergi yükünü gerektiği gibi hissetmelerini engelliyor, bunun doğal bir sonucu olarak ta kişiler bütçe kaynakları üzerinde bir sahiplik duygusuna sahip olamıyor. İnsanlarda böyle bir duygunun bulunmayışı da bütçe kaynaklarının yerinde ve verimli bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusunda onlarda bir merak doğurmuyor.
Oysa Devlet Bütçeleri, kamu gelir ve giderlerinin bir arada gösterildiği metinler olmasının ve Hükümete kamu gelirleri ve harcamaları konusunda yetki ve izin veriyor olmasının yanı sıra, milli gelirin dörtte birden fazlasının kamu eliyle yeniden dağıtılıyor olmasının yarattığı büyük ekonomik etkilere ve vergilerin alındığı ve harcandığı aşamada gelirin yeniden dağıtılıyor olmasının yarattığı sosyal etkilere sahip. Yine Devlet Bütçeleri, ülkede yaşayan herkesi yakından ilgilendiren, nereden ne kadar vergi alınacağı ve bu vergilerin nerelerde kullanılacağı sorularının cevaplarını içeriyor.
Öte yandan, bütçelerin onaylanması hakkının parlamentolara verilmesinin tarihte çok uzun ve zorlu mücadeleler sonunda kazanılmış olması da, bütçelerin toplum için ifade ettiği önemi vurgulayan önemli bir tarihi gerçeklik. Üstelik, Devlet bütçelerinin sahip olduğu önem, Yunanistan, İspanya, Portekiz, İtalya gibi ülkelerin de içinde olduğu pek çok ülkenin bütçe açıkları ve büyük miktarda borçlarla boğuştuğu bir dönemde daha da artıyor.
İşte toplumsal hayatımız bakımından böylesine önemli sonuçlar doğuran bu bütçelerden biri de dün TBMM Başkanlığına sunuldu. Daha açık bir ifade ile, büyümeye istikrar kazandırılması, istihdamın artırılması, kamu mali disiplininin sürdürülmesi, reel sektörün desteklenmesi ve sosyal yapının güçlendirilmesi gibi amaçlarla hazırlanan 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı, Anayasamızın 162 nci maddesinin hükümlerinin de gereği olarak, 17 Ekim 2011 tarihinde Maliye Bakanlığı tarafından TBMM Başkanlığına sunuldu.
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünde dört ayı bulan uzunca bir süre içinde adeta kılı kırk yararcasına titizlikle hazırlanan Bütçe Kanunu Tasarısının görüşmelerine Kasım ayı başında TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda başlanacak, Komisyon görüşmelerinin tamamlanmasının ardından da Tasarı, Genel Kurulda görüşülecek. Bütçe Kanunu Tasarısı, TBMM Genel Kurulu’nda Kanun olarak kabul edilmesinin ardından Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak (Anayasa hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının Bütçe Kanunu’nu veto etme yetkisi bulunmuyor) ve en geç 31 Aralık 2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak 01 Ocak 2012 tarihinde yürürlüğe girecek.
2012 yılı bütçesinde giderler % 12 oranında artırılıyor. Vergi gelirleri ve diğer bütçe gelirlerinde ise büyüme oranının hayli üzerinde bir artış öngörülüyor. Bu bağlamda, bütçe gelirleri 2012 yılında 2011 yılı sonu tutarlarına göre ortalama % 13,4 oranında ; vergi gelirleri ise ortalama % 11,4 oranında artırılıyor.
Bu Sirkülerimizde, önce, Orta Vadeli Proğram ve Mali Planda çerçevesi belirlenen maliye politikası hedefleri doğrultusunda hazırlanan 2012 yılı bütçesinin hazırlanmasında dikkate alınan parametreler, daha sonra da, sırasıyla, 2011 yılı sonu itibarıyla bütçe gerçekleşme tahminleri, 2012 yılı bütçesi için öngörülen parametreler ve tutarlar ile 2011 ve 2012 yılları bütçelerinde öngörülen vergi gelirleri ve kamu giderlerinin tutarları konusunda bilgi veriliyor.
|
2011 bütçesi yıl sonu gerçekleşme tahminleri
|
Milyar TL
|
|
Bütçe giderleri
|
313,2
|
|
Faiz hariç bütçe giderleri
|
270,6
|
|
Faiz giderleri
|
42,6
|
|
Bütçe gelirleri
|
290,9
|
|
Vergi gelirleri
|
249,3
|
|
Bütçe açığı
|
22,2
|
|
2012 yılı bütçesi parametreleri
|
Milyar TL
|
|
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH)
|
1.426,0
|
|
Büyüme (%)
|
4,0
|
|
Deflatör (%)
|
7,0
|
|
TÜFE (Yıl sonu)
|
5,2
|
|
İthalat (Milyar USD)
|
248,7
|
|
İhracat (Milyar USD)
|
148,5
|
|
2012 yılı bütçesi tahminleri
|
Milyar TL
|
|
Bütçe giderleri
|
350,9
|
|
Faiz hariç bütçe giderleri
|
300,6
|
|
Faiz giderleri
|
50,3
|
|
Bütçe gelirleri
|
329,8
|
|
Vergi gelirleri
|
277,7
|
|
Bütçe açığı
|
21,1
|
|
Faiz dışı fazla
|
29,2
|
|
SGK’ya açık finansmanı için aktarılacak tutar
|
69,0
|
|
Vergi Gelirinin Türü
|
2012 yılı gelir tahmini (Milyar TL)
|
|
Gelir Vergisi
|
53,8
|
|
Kurumlar Vergisi
|
27,2
|
|
Dahilde alınan KDV
|
33,6
|
|
İthalde alınan KDV
|
53,9
|
|
Özel Tüketim Vergisi
|
70,6
|
|
Motorlu Taşıtlar Vergisi
|
6,7
|
|
BSMV
|
4,5
|
|
Harçlar
|
9,3
|
|
Damga Vergisi
|
7,3
|
|
Bütçe Giderinin Türü
|
2012 yılı gider tahmini (Milyar TL)
|
|
Personel giderleri
|
81,7
|
|
SGK’ya prim ödemeleri
|
14,3
|
|
Mal ve hizmet alımları
|
28,9
|
|
Faiz giderleri
|
50,3
|
|
Cari transferler
|
130,2
|
|
Sermaye giderleri
|
27,9
|
|
Sermaye transferleri
|
4,2
|
|
Yedek ödenekler
|
4,8
|
Konuyla ilgili ek bilgi gerektiğinde lütfen arayınız. Saygılarımızla, |